stop-loss

همه چیز در مورد حد ضرر در بورس

همه چیز در مورد حد ضرر در بورس

حد ضرر در بورس از آن دست مسائل مهم است که هرچه از اهمیت آن بگوییم کم گفته‌ایم. از همین ابتدا این را بدانید که اگر به دنبال موفقیت‌ در بازار بورس هستید، باید فکر همه‌چیز را بکنید. تا زمانی که همه‌چیز رو به راه است و شما مدام سود می‌کنید، همه برای‌تان دست می‌زنند؛ تحسین‌تان می‌کنند و استاد خطاب‌تان می‌کنند. حتی بسیاری از افراد از شما مشورت می‌خواهند. اما درِ بازار بورس همیشه روی یک پاشنه نمی‌چرخد. باید فکر روزهای قرمز و بازار خرسی را هم بکنید.

آشنایی با مفهوم حد ضرر در بورس

آشنایی با مفهوم حد ضرر در بورس

ما در دنیای عدم قطعیت‌ها زندگی می‌کنیم. پس هرگز نمی‌توانیم در بستری که خود بخش کوچکی از این دنیاست، با اطمینان عمل کنیم. افرادی که چشم‌انداز وسیع‌تر و واقع‌گرایانه‌تری دارند همواره به این نکته توجه می‌کنند که معاملات همیشه با برد همراه نیستند. این سکه روی دیگری هم دارد. همین‌جاست که مبحث حد ضرر در بورس اهمیت پیدا می‌کند. یک معامله‌گر حرفه‌ای می‌داند که با اقدامات درست حتی می‌توان بدترین شرایط را هم به نفع خود تغییر داد.

حد ضرر در بورس یعنی چه؟

همان‌قدر که زمان ورود به یک دارایی مهم است، تعیین موقعیت خروج از آن نیز امر بسیار مهمی به شمار می‌رود. بر همین اساس است که سرمایه‌گذاران با تعیین حد ضرر در بورس تلاش می‌کنند تا جلوی ضرر و زیان‌های احتمالی را بگیرند. اما سوالی که در این‌جا پیش می‌آید این است که اصلا حد ضرر در بورس یعنی چه؟

ترس و حرص دو حسی هستند که می‌توانند به میزان زیادی در تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاران تاثیر بگذارند. زمانی که سود خوبی از یک سهم نصیب‌مان شده است، حرص و طمع اجازه نمی‌دهد که از آن خارج شویم. پس در این‌جا لازم است که از پیش حد سود تعیین کرده باشیم.

اما برعکس این مورد مربوط به زمانی است که سهم روندی نزولی پیدا می‌کند. در چنین شرایطی فرد به امید آن‌که سهم برمی‌گردد، می‌ترسد آن را بفروشد. مشکل دقیقا از جایی شروع می‌شود که برخی از معامله‌گران از تعیین حد ضرر در بورس پرهیز می‌کنند. با قطعیت تمام می‌توان گفت که چنین افرادی با دست خود سرمایه‌ی خود را به باد می‌دهند. برخی از مواقع هم پیش می‌آید که افراد حد ضرر را مشخص می‌کنند ولی در عمل به آن پایبند نیستند. نهایتا در بسیاری از مواقع مشاهده شده است که فرد به امید برگشت سهم، تمام سرمایه‌ی اصلی خود را از دست داده است. اگر در ادامه‌ی این مطلب مجددا دیدید که به پایبندی بر حد ضرر تاکید کردیم، تعجب نکنید! چرا که این امر نشان‌دهنده‌ی اهمیت موضوع است.

لزوم توجه به حد ضرر در بورس

اهمیت تعیین حد ضرر در معاملات بورس

اهمیت تعیین حد ضرر در معاملات بورس

همان‌طور که گفتیم، یکی از مخرب‌ترین عوامل تاثیرگذار بر تصمیم معامله‌گران، احساسات است. تعیین حد ضرر در معاملات بورس باعث می‌شود با دیدی واقع‌بینانه و منطقی عمل کنیم و به این ترتیب حتی در صورت ضرر و زیان، اجازه ندهیم که میزان آن افزایش پیدا کند. آن‌چه در این میان مهم جلوه می‌کند، عمل به حد ضرر است.

بسیاری از مواقع پیش می‌آید که با فعال شدن حد ضرر، افراد نمی‌توانند سهم خود را بفروشند. یعنی احساسات بر منطق‌شان غلبه می‌کند. این امر نهایتا منجر به عملکردی نادرست و اشتباه خواهد شد. به همین دلیل است که بر این مسئله تاکید فراوان داریم که تعیین حد ضرر در بورس به تنهایی کافی نیست؛‌ بلکه باید عمل به آن نیز صورت پذیرد.

زمانی که به برنامه و استراتژی خود عمل می‌کنید و طبق نقشه‌ی از پیش‌تعیین‌شده اقدام می‌کنید، در حقیقت می‌توانید این امید را داشته باشید که ضرر و زیان حاصل را از طریق سرمایه‌گذاری در فرصت‌های معاملاتی مناسب جبران کنید. بسیاری از افرادی که در بازارهای مالی به داد و ستد مشغول هستند، با همین اقدامات درست، همیشه بهترین نتیجه را می‌گیرند.

اهمیت پایبندی به حد ضرر در بورس

اجازه دهید مثالی بیان کنیم تا میزان اهمیت این امر بیشتر مشخص شود. فرض کنید سهمی را در قیمت ۵۸۰ تومان خریداری می‌کنید. حد ضرر خود را روی ۵۰۰ تومان قرار می‌دهید. پس از این‌که سهم چند روز پیاپی در دامنه‌های مثبت نوسان داشت، ناگهان قیمت سهم دچار افت می‌شود. این افت قیمتی تا جایی پیش می‌رود که قیمت به نزدیکی‌های ۵۰۰ می‌رسد.

پایبندی به حد ضرر

پایبندی به حد ضرر برای بهره‌گیری از فرصت‌های معاملاتی سودده

 

این شرایط به مثابه یک شمشیر دولبه است. ممکن است دارایی خود را بر طبق حد ضرر تعیین‌شده بفروشید و از فردا سهم برگردد. در این صورت مدام حسرت می‌خورید و خود را بابت این اشتباه نمی‌بخشید. از سویی دیگر ممکن است بدون توجه به حد ضرر در بورس، در سهم بمانید و شاهد آن باشید که قیمت هر روز بیش از پیش افت می‌کند و سرمایه‌تان مقابل چشم‌تان از دست می‌رود. این‌ها همه احتمالاتی هستند که همیشه ممکن است در بازار بورس رخ دهند. اما دقت کنید؛ گفتیم احتمالات.

حال در نظر بگیرید سرمایه‌گذار در قیمت ۵۰۰ تومان سهم خود را بفروشد. طبیعی است که وی تا کنون ضرر کرده است. چرا که سهم ۵۸۰ تومانی را ۸۰ تومان زیر قیمت فروخته است. اما همین فرد پس از فروش سهم مذکور، در یک فرصت معاملاتی بکر سرمایه‌گذاری می‌کند و سرمایه‌اش ۱۵۰ برابر می‌شود. با یک حساب سرانگشتی می‌توان در یافت که او با عمل به حد ضرر در بورس و پایبندی به شیوه‌های سرمایه‌گذاری خود، نه تنها ضرر را جبران کرد، بلکه توانست سود خوبی هم کسب کند.

پس می‌بینید که توجه به حد ضرر و خروج از سهم در فرصت مناسب و درست تا چه میزان می‌تواند مهم باشد. اگر این‌قدر بر تعیین حد ضرر پیش از ورود به سهام تاکید می‌کنیم، تنها دلیلش همین است. یک معامله‌گر حرفه‌ای می‌داند که بازار همیشه سبز نیست. او از همان ابتدا و پیش از ورود به سهام شرکت‌های مختلف، فکر روزهای قرمز را هم می‌کند. به طور کلی تعیین حد ضرر در بورس به میزان آینده‌نگری افراد اشاره دارد.

شیوه‌های تعیین حد ضرر در معاملات بورس

حد ضرر را به کمک معیارهای مختلفی می‌توان تعیین کرد. اگر شخص A برای سهم X حد ضرری مشخص تعیین می‌کند، دلیل بر این نیست که شخص B هم برای همان سهم، همان حد ضرر را تعیین کند. استراتژی‌های افراد با هم متفاوت است و به همین دلیل است که شاهد چنین اختلاف‌هایی هستیم.

حد ضرر ثابت

اما برخی از افراد برای تعیین حد ضرر در بورس، به اعداد ثابت متوسل می‌شوند. ممکن است فردی یک سهم را با قیمت ۴۰۰ تومان خریداری کند. استراتژی این فرد به این شکل است که اگر قیمت سهم به ۳۷۰ برسد باید سهم را فروخت. به این ترتیب او با تعیین یک عدد ثابت، حد ضرر خود را مشخص می‌کند.

اما ممکن است فرد دیگری همین رویه را به صورت درصدی از قیمت در نظر بگیرد. یعنی به جای آن‌که عدد ۳۷۰ را به عنوان حد ضرر مشخص کند، استراتژی دیگری در پیش بگیرد. به این ترتیب او یک حد ضرر ۱۰ درصدی برای خود قرار می‌دهد. هنگامی که قیمت سهم از زمان ورود، به میزان ۱۰ درصد افت کند، او باید سهم خود را به فروش برساند.

حد ضرر تریلینگ

حد ضرر تریلینگ

آشنایی با حد ضرر تریلینگ

اما علاوه بر چنین شیوه‌های ثابتی، می‌توان به یک طریق دیگر نیز به تعیین حد ضرر در بورس پرداخت. در این شیوه بر خلاف متد قبلی، حد ضرر میزان متحرکی دارد و تغییر می‌کند که به اصطلاح آن را با عنوان حد ضرر تریلینگ می‌شناسند. در این شیوه، هم‌چنان که سهم روند خود را تغییر می‌دهد، نقطه‌ی خروج از سهم نیز تغییر می‌کند. یعنی میزان حد ضرر با توجه به حرکت سهم تعیین می‌شود. به نظر می‌رسد استفاده از چنین شیوه‌ای منطقی‌تر باشد. هر چند در همان شیوه‌ی ثابت نیز، ممکن است برخی از افراد نقطه‌ی ورود به سهم را به عنوان حد ضرر تعیین کنند و به این ترتیب، جای هیچ‌گونه ضرری را در معاملات خود در نظر نگیرند.

در شیوه‌ی حد ضرر تریلینگ هم‌زمان که روند صعودی سهم ادامه پیدا می‌کند، حد ضرر نیز تغییر می‌کند و جابجا می‌شود. به این ترتیب ریسک معاملاتی کاهش پیدا می‌کند و این خود یک نکته‌ی مثبت به شمار می‌رود. برخی از اندیکاتورها می‌توانند در این مسیر به شما کمک کنند و به محاسبات و تصمیمات شما اعتبار بخشند.

استفاده از اندیکاتور حد ضرر در معاملات بورسی

حال که با لزوم تعیین حد ضرر در بورس آشنا شدیم، زمان آن رسیده است تا اندیکاتورهای کاربردی را نیز در این خصوص بررسی کنیم. همان‌طور که می‌دانید اندیکاتورها ابزارهایی هستند که در تحلیل‌ها به کار می‌روند و قرائت آن‌ها می‌تواند اطلاعات خوبی را در اختیار ما قرار دهد. این اندیکاتورها با محاسبات ریاضی و آماری می‌توانند ما را از روند سهم‌های مختلف مطلع کنند.

اکنون تعیین حد ضرر در معاملات بورس به کمک برخی از این اندیکاتورها قابل انجام است. همان‌گونه که در بالا اشاره شد، برخی از شیوه‌های تعیین حد ضرر بدون نیاز به اندیکاتورها و سایر ابزارها و تنها با تعیین اعداد و درصدهای ثابت انجام می‌شود. اما معامله‌گران حرفه‌ای با استفاده از ابزارهای معاملاتی و تحلیلی، تلاش می‌کنند در کنار پرهیز از ضرر و کاستن میزان آن، به سود هم دست پیدا کنند.

با توجه به شرایط بازار، هنگام روندهای نزولی بازار، ضرر نکردن خودش سود محسوب می‌شود. به طور معکوس، در روندهای صعودی بازار،‌ سود نکردن را می‌توان معادل ضرر دانست. به هر حال شما سرمایه‌ی خود را وارد بازارهای مالی می‌کنید تا به کمک آن به سود برسید.

معرفی چند اندیکاتور حد ضرر

با این تفاسیر، استفاده از اندیکاتورها برای تعیین حد ضرر در معاملات بورس مسئله‌ی مهمی به نظر می‌رسد. بر همین اساس، یکی از مهم‌ترین اندیکاتورها در این خصوص، اندیکاتور Parabolic SAR نام دارد.

اندیکاتور حد ضرر

تعیین حد ضرر به کمک اندیکاتور پارابولیک سار

این اندیکاتور مزایای بسیار خوبی دارد. شاخص پارابولیک سار در دسته‌ی اندیکاتورهای پیرو قرار می‌گیرد و می‌تواند در روندهای صعودی حد ضرر تریلینگ را برای سهم‌های مختلف مشخص کند. در این اندیکاتور ما تعدادی نقطه می‌بینیم که در روندهای صعودی در زیر نمودار قرار دارد. زمانی که این نقاط به بالای نمودار منتقل می‌شوند می‌توان حد ضرر را تعیین کرد. اما یک نکته‌ی بسیار مهم را به خاطر بسپارید. همیشه و در همه حال بر این امر تاکید می‌شود که اندیکاتورها را به تنهایی مدنظر قرار ندهید و همیشه از ترکیب آن‌ها بهره ببرید. به این ترتیب احتمال خطا کمتر خواهد شد و نتایج‌ قابل استنادتر خواهند بود.

اما اگر بخواهیم از یک اندیکاتور حد ضرر دیگر نام ببریم، می‌توانیم به ATR یا همان اندیکاتور میانگین محدوده‌ی واقعی اشاره کنیم. عدد نشان داده شده در این اندیکاتور در نقطه‌ی ورود به سهم، با استفاده از محاسبات ریاضی می‌تواند تعیین‌کننده‌ی حد ضرر باشد. اگر عددی را که این اندیکاتور نشان می‌دهد در عدد دو یا سه ضرب کنیم و از قیمت ورود کم کنیم، حد ضررمان مشخص می‌شود.

افزون بر این اندیکاتور از اندیکاتور میانگین متحرک یا همان MA نیز می‌توان استفاده کرد. یکی از استراتژی‌های مرسوم به کمک این اندیکاتور این است که با اندازه‌گیری دو میانگین متحرک در بازه‌های ۱۴ و ۳۱ روزه می‌توان حد ضرر در بورس را تعیین کرد. پس از تعیین این دو میانگین، اگر میانگین ۱۴ روزه میانگین ۳۱ روزه را از بالا به پایین قطع کند، حد ضرر فعال خواهد شد. این نقطه یک سیگنال خروج است و باید به آن عمل کنید. در این صورت می‌توانید به میزان زیادی ریسک خود را کم و از سرمایه محافظت کنید.

اندیکاتور باند بولینگر نیز می‌تواند در تعیین حد ضرر کارگر باشد. به این ترتیب می‌توانید پس از ورود به سهم، حد ضرر خود را پایین باند بولینگر قرار دهید. اندیکاتورهای دیگری مانند پین بار هم در این خصوص وجود دارند؛ منتهی هدف ما در این بخش تنها اشاره به چندین مورد مطرح‌تر بود که بیشتر از سایر اندیکاتورها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کلام پایانی

در این مطلب کوشیدیم به این سوال پاسخ دهیم که حد ضرر در بورس یعنی چه و سپس به لزوم اهمیت تعیین حد ضرر پرداختیم. نکته‌ی مهم در این میان این است که برای تعیین حد ضرر روش‌های مختلفی وجود دارد. ممکن است شما چندین شیوه را بیازمایید و در نهایت با بررسی جنبه‌های مثبت و منفی هر یک، شیوه‌ی بهتر را انتخاب کنید. چند اندیکاتور حد ضرر که در این مطلب به آن‌ها اشاره کردیم، می‌تواند به میزان زیادی به شما کمک کند.

تعیین حد ضرر

کاهش ریسک با تعیین حد ضرر

مسئله‌ای که توجه به آن بسیار مهم است این است که پس از تعیین حد ضرر در معاملات بورس حتما به آن پایبند باشید. این‌طور در نظر بگیرید که منزل شما مجهز به سیستم اعلام حریق است. زمانی که سیستم، آتش‌سوزی را تشخیص می‌دهد و به اطلاع شما می‌رساند، شما می‌توانید جان خود را با خروج از آن موقعیت نجات دهید. اما اگر به هشدار سیستم بی‌توجه باشید، در آن صورت وجود این سیستم به چه دردی می‌خورد؟ پایبند نبودن به استراتژی و محدود‌ه‌ی حد ضرر و حتی حد سود نیز دقیقا به همین شکل است. برای آن‌که کارایی خود را در سامانه‌های معاملاتی افزایش دهید باید به استراتژی‌های خود پایبند بمانید. البته فراموش نکنید گاهی لازم است در میانه‌ی راه استراتژی خود را تغییر دهید. درست مانند حد ضرر تریلینگ که با حرکت بازار تغییر می‌کند، شما هم باید استراتژی‌های خود را به شیوه‌ی منطقی و هر کجا که لازم بود اصلاح کنید.

 

نظر